Het Luxor Theater in Zutphen heeft besloten de Luxor Award toe te kennen aan filmmaker Sherman de Jesus. Na kinderfilmpionier Henk van der Linden (1925-2021), die de Luxor Award in 2016 kreeg uitgereikt, is Sherman de Jesus de tweede die de prijs in ontvangst mag nemen. Hij krijgt de prijs voor zijn bijzondere oeuvre, waarmee hij binnen de Nederlandse film een heel eigen plaats inneemt.

Sherman de Jesus werd in 1947 geboren op Curaçao. Zijn Antilliaanse achtergrond loopt als een rode draad door zijn werk, van het televisieportret dat hij in 1974 maakte van de schrijver Cola Debrot tot de bioscoopdocumentaire The Photograph, uit 2021, waarin hij aan de hand van het portret van zijn grootvader Juan de Jesus in Harlem (New York) op zoek gaat naar de legendarische zwarte fotograaf James Van der Zee. Daarnaast maakte hij een intrigerende serie documentaire portretten over de kunstenaars van de Nul-beweging: Jan Henderikse, Jan Schoonhoven, Piet Zwart en Henk Peeters.

De Jesus is sinds 1979 in verschillende functies actief in de Nederlandse filmwereld. In 1979 organiseerde hij het evenement ‘Film en taboe’. Twee jaar later werd hij de eerste directeur van de Nederlandse Filmdagen, de voorloper van het Nederlands Film Festival. In 1994 richtte hij met zijn partner Cécile van Eijk het productiebedrijf Memphis Film & Television op.

De feestelijke uitreiking van Luxor Award vindt plaats op zaterdag 10 december, een dag voor De Jesus’ 75ste verjaardag. De uitreiking gaat gepaard met de vertoning van vier van zijn Antilliaanse films in de Pieter Scharphorn-zaal. Tegelijkertijd worden in de Maïté Duval-zaal de documentaires over de Nul-kunstenaars vertoond.

De Luxor Award is ontworpen door kunstenaar, bronsgieter, koperslager en zilversmid Felo Hettich.

 

Programma Maïté Duval-zaal

12.00 – Alles is licht – Jan Henderikse (2001), 53 min.
Een lichtinstallatie in een kerk vormt de rode draad in dit portret van de beeldend kunstenaar. Aan het begin toont hij een nachtlampje in de vorm van Jezus, waarmee hij aan het einde, in grote aantallen, een enorme installatie heeft gemaakt. Tijdens de voorbereidingen wordt duidelijk hoe Henderikse te werk gaat. Hij maakt eigenlijk niets – hij koopt dingen, vooral kitsch, en gebruikt die. Een mooi voorbeeld zijn de posters met aankondigingen van aanbiedingen, die bij de supermarkt zouden worden weggegooid. Henderikse signeert ze en verkoopt ze. De kunstenaar, met ateliers in New York, Berlijn en Antwerpen, lijkt zijn werk als een spel op te vatten, maar reageert desondanks gebeten op kritiek. Hij spreekt, met een opvallend, raspend stemgeluid, over zijn verleden als lid van de Nul-beweging en over zijn ideeën over kunst en kunstenaars.

13.15 – Jan Schoonhoven – Beambte 18977 (2005), 53 min.
Jan Schoonhoven nam dertig jaar lang dezelfde trein van zijn woonplaats Delft naar Den Haag, waar hij werkte bij de PTT. Thuis werkte hij met dezelfde nauwgezetheid aan zijn kunst: witte, monochrome reliëfs uit karton en papier-maché. Zijn bekendheid nam een hoge vlucht nadat hij in 1967 de tweede prijs won op de Biënnale in Sao Paulo. Bevriende kunstenaars, zijn assistent en zijn zoon spreken over deze eigenzinnige vertegenwoordiger van de Nul-beweging, die als credo had ‘Niets is een hoofdzaak’. We zien Schoonhoven op zijn favoriete plekken: werkend aan de tafel in de woonkamer en achter een kelkje jenever in het café. En in hallucinatoire opnamen van een kunstproject, waarmee Schoonhoven Nederland en met name zijn werkgever shockeerde: hij liet zich naakt beschilderen. ‘Als ik mijn sokken maar mag aanhouden.’

14.30 – Alles moet nieuw – Piet Zwart (2012), 75 min.
De vooruitstrevende industrieel ontwerper en grafisch vormgever Piet Zwart leefde om te vernieuwen. Hij werd bekend door zijn ontwerpen voor Bruynzeel, de Nederlandse Kabelfabriek en PTT, en zijn baanbrekende werk op het gebied van typografie. In dit portret wordt zijn werk tot leven gebracht met animaties, foto’s en archiefmateriaal. Er is aandacht voor zijn samenwerking met architect Berlage, ontwerper van het gebouw van The First Church of Christ Scientist, waarvoor Piet Zwart het interieur en het orgel ontwierp. Samen met de interviews met zijn kinderen, fragmenten uit persoonlijke brieven en de voice-overs van Jacob Derwig en Gijs Scholten van Aschat, wordt een beeld geschetst van een gedreven ontwerper, die soms aanliep tegen de behoudende geest van de Nederlandse samenleving.

16.00 – De Zero Revolutie – Henk Peeters (2015), 55 min.
De in 2013 overleden beeldend kunstenaar Henk Peeters was de onvermoeibare organisator en woordvoerder van de ‘anti-schilderkunstige’ Nul-beweging uit de jaren zestig – voor sommigen een exposeringsvehikel, voor anderen een manier om te schoppen tegen de conventies in de kunst. Bijna alle aanhangers, onder wie Armando en Jan Schoonhoven, namen in 1965 afstand van de beweging, met uitzondering van Peeters. De documentaire toont dat Peeters nog lang trouw probeerde te blijven aan de idealen, in zijn kunst en in zijn leven.

 

Voorstellingen